Sáng tạo có ích cùng những giới hạn
Chỉ còn vài ngày nữa là giai đoạn 01 của Teen Leader sẽ kết thúc, tất cả các em cũng như phụ huynh đang rất kỳ vọng vào kết quả của mình – liệu nó có như mình mong muốn hay không. Riêng đội ngũ BTC chúng tôi cũng mang trong mình những kỳ vọng rất lớn về những “đứa con” TL01 và TL02 – kỳ vọng các em có thể trở thành những con người có giá trị; và để trở nên có giá trị, các em cần biết cách tạo ra những giá trị cho mọi người – đó là sự SÁNG TẠO CÓ ÍCH của Teen Leader.
TL01 – 7 thói quen thành đạt cùng lá thư gửi cho tương lai
TL01 đã gặp gỡ một người thầy rất đặc biệt: thầy Nguyễn Trần Quang – một trong những tên tuổi hàng đầu trong ngành tư vấn chiến lược và marketing tại Việt Nam với bài giảng 7 thói quen của người thành đạt. Có thể nói đối với các em, đây là một đề tài khó để học, và để áp dụng được thì còn khó hơn nữa; nhưng không sao phải không mấy đứa – vì nếu chỉ làm những điều dễ dàng, thì chúng ta đâu thể được gọi là Teen Leader. Anh thấy khá nhiều bạn rất cố gắng để theo kịp bài đấy, dù cũng đáng tiếc là có một bộ phận nhỏ chưa tập trung chú ý nhiều lắm.
Các em à, Teen Leader là hành trình khốc liệt nhất để có thể lãnh đạo chính mình, và giai đoạn 1 này là giai đoạn mang tính tích lũy, giúp hoàn thiện bản thân. Sự khốc liệt này không chỉ nằm ở việc tập luyện thể lực như Học Kì Quân Đội, cũng không phải ở áp lực của các bài báo cáo, mà khốc liệt nằm ở chỗ mỗi người phải chủ động và chịu trách nhiệm hết mức cho từng giây từng phút của mình trong lớp, từng hành động của mình. Điều đó có nghĩa là: với những bài giảng của ATY, thầy và các anh chị có thể đưa những hoạt động, những phương pháp hấp dẫn giúp các em có hứng thú học hơn, nhưng cái hứng thú đó hoàn toàn không phải để giải quyết vấn đề kiến thức và kỹ năng. Khi học với những giáo sư, diễn giả cao cấp, đó hoàn toàn là những điều cực kỳ đáng giá, thậm chí đã từng thay đổi cuộc đời của rất nhiều người; nhưng cũng từ sự uyên bác và từng trải của họ, những phương pháp của họ có thể tạo nhiều áp lực vô hình cho các em, cộng thêm sự hạn hẹp thời gian khiến cho bản thân việc học với họ cũng trở thành một thử thách cho học viên: sự dồn dập về thông tin, những khái niệm cần thẩm thấu lâu dài, sự phân tâm và cảm giác mệt mỏi…; nhưng các Teen Leader ơi, đã ở trong lớp này, đừng bao giờ các em lấy đó làm lý do cho sự mất tập trung và học kém hiệu quả của mình, cũng như đừng bao giờ viện bất kỳ lý do nào khác – bởi một người leader luôn là người chủ động, tự thay đổi bản thân mình để thích hợp với hoàn cảnh; luôn nhận trách nhiệm về mình để có thể giải quyết vấn đề chứ không đổ lỗi cho bên ngoài. Anh hy vọng rằng những bài học tiếp theo, cả nhà mình có thể học tốt hơn nhiều nữa, chắc chắn các em làm được mà.
Quay lại 7 thói quen thành đạt, có những điều các em có thể làm được ngay lúc này đấy: chủ động tích cực; xác lập mục tiêu, xác lập ưu tiên,…; nhưng nên nhớ rằng những gì thầy dạy là lý thuyết và kinh nghiệm của riêng thầy, còn việc áp dụng vào cuộc sống, học tập, nỗ lực của bản thân từng người, các em phải tự SÁNG TẠO ra cách của riêng mình. SÁNG TẠO dựa trên những cốt lõi có sẵn, và chuyển đổi để áp dụng vào ĐIỀU KIỆN RIÊNG – HOÀN CẢNH RIÊNG của mình, đó là hình thức đầu tiên của SÁNG TẠO CÓ ÍCH của Teen Leader.
Trưa nay các em đã viết lá thư để gửi cho mình ở tương lai 1 tháng sau khi từ chương trình trở về, mong rằng bức thư đó sẽ giúp các em luôn giữ cho mình được những giá trị tốt nhất.
TL02 – Sáng tạo để cân bằng trong sự ngặt nghèo
“Mình sẽ cho cấm hết xe máy”, “Việc giải tỏa chậm là do có những người ngoan cố, mình sẽ cưỡng chế triệt để”, “Phải nâng cấp hết hệ thống đường thì mới giảm thiểu tai nạn giao thông được…” – những phát biểu của các nhóm sau khi nghiên cứu các vấn đề được đưa ra nghe có vẻ rất hiệu quả, hợp lý và chắc chắn…
Thế nhưng với chuyến thực tế 10/07, tôi nghĩ các em sẽ phải băn khoăn và suy nghĩ lại thật kỹ những điều này, khi các em tiếp xúc thật sự với những đối tượng chịu ảnh hưởng từ những chính sách vừa nêu ra.
Chủ đề buổi trải nghiệm thực tế lần hai của TL02 được nâng cao hơn so với năm rồi: không chỉ là kẹt xe, mà là những vấn đề nghiêm trọng của đô thị hiện đại: quy hoạch, phân hóa, tệ nạn, giao thông, bùng nổ dân số…; lý do cho sự thay đổi này là vì tôi cảm nhận được tiềm năng rất lớn của những thành viên TL02 năm nay: các em vừa có khả năng cảm quan tốt, vừa có năng lực nhận thức rất cao, và hiện tại có một mức độ gắn kết tập thể vô cùng gắn bó.
Điều cốt lõi của lần nghiên cứu này không phải là để các em trở thành những nhà quy hoạch hay những chuyên gia về đô thị, mà là để TL02 biết được: việc tìm một giải pháp cho một vấn đề lớn không thể đơn giản chỉ bằng cách đứng trên một góc nhìn, xem xét một vài khía cạnh… mà thật sự phải có một sự thấu hiểu sâu sắc hầu hết các mặt khác nhau của vấn đề đó. Vì nếu không, những giải pháp đưa ra chắc chắn sẽ có nhiều khiếm khuyết, và ta sẽ lại mất nhiều công sức, nguồn lực hơn nữa để giải quyết tiếp các vấn đề mới phát sinh. Điều tôi mong muốn nhất trong ngày hôm nay là các em có thể SÁNG TẠO ra những GIẢI PHÁP MỚ trong điều kiện hạn chế của những tương quan khác.
Nói đến sáng tạo, nói khó thì cũng khó mà nói dễ thì cũng rất dễ; dễ là khi đưa ra giải pháp, nhưng khó là khi đưa ra những giải pháp tốt hơn, và ngày càng tốt hơn nữa, cũng như đẩy những giải pháp đến tận cùng. Một cái khó khác là sáng tạo trong những điều kiện rất nhiều hạn chế, ví dụ như: làm sao cải thiện tình hình giao thông với việc cải tạo đường xá ở mức thấp nhất; hay thực hiện quy hoạch thật phù hợp vừa thỏa mãn nhu cầu phát triển của đô thị, vừa đảm bảo sự hợp tình hợp lý với người dân sống tại đó. Trong điều kiện hiện tại của Việt Nam, khả năng SÁNG TẠO TRONG ĐIỀU KIỆN HẠN CHẾ là rất quan trọng, và một nhà lãnh đạo giỏi phải là người CÓ KHẢ NĂNG GIẢI QUYẾT NHỮNG VẤN ĐỀ LỚN VỚI NHỮNG NGUỒN LỰC RẤT NHỎ TRONG TAY.
Với mục tiêu như vậy, “đoàn trinh sát” của TL02 đã tiếp cận khu Mả Lạng bằng cách điều tra online trước, và hàng loạt thông tin khủng khiếp đã khiến các em có cảm giác rất sợ khu vực này: khu ổ chuột, nhiều tội phạm, từng là điểm nóng buôn bán ma túy…; bắt đầu khảo sát từ những khu phụ cận như chợ Thái Bình, các em cũng nhận được những ý kiến không mấy tốt đẹp, những cái nhìn không thiện cảm của người dân về khu vực này và những con người trong đó; nhưng khi đến thực tế, hỏi và nghe những câu chuyện từ chú dân phòng đến những anh thanh niên, những người lao động và cả những ông, bà cụ hưu trí, các em mới hiểu thêm về những con người ở đây: không phải tất cả đều là người xấu, và không phải tất cả đều mong muốn một cuộc sống như vậy…; Có nghe mới hiểu, mỗi cảnh đời có thể chịu ảnh hưởng rất lớn từ những nét vẽ rất đơn giản của kiến trúc sư quy hoạch.
Câu chuyện của Nam Tước Haussmann khi quy hoạch lại thành phố Paris với phương pháp “bàn tay sắt” cũng khiến các em phải suy ngẫm: hai đại lộ đẹp đẽ thay đổi hoàn toàn bộ mặt thành Paris phải đánh đổi bằng việc mất nhà cửa của hàng ngàn người dân, và sự bất mãn lên cao đến mức bản thân Haussmann cũng phải chịu sự trừng phạt. Tất nhiên nhờ đó mà Paris đẹp lên rất nhiều, nhưng những cái giá phải trả quá đắt, nên ở thời đại này, chúng ta cần phải có những cách nhân văn hơn.
Tiếp nối chương trình, các TL02 lại được trải nghiệm ở Kênh Giao thông Đô thị – Đài TNND Tp.HCM và gặp gỡ nhà báo Huỳnh Sang. Ở đây, các em đã hiểu được rất nhiều điều về giải quyết các vấn đề đô thị: không phải cứ đổ tiền vô là ổn; có một nghịch lý: đường càng tốt càng nhiều tai nạn nghiêm trọng, do người dân chủ quan; và 92% các vụ ùn xe là do ý thức người tham gia giao thông chứ không phải do cơ sở hạ tầng. Như vậy, giải pháp tốt nhất hiện nay phải đến từ sự SÁNG TẠO trong mỗi một người dân: sáng tạo ra ý thức, ra những giá trị và giới hạn mình không bao giờ vượt qua, từ đó tạo ra ý thức chung của cộng đồng. Nói nghe thì cũng không khó lắm, nhưng để làm được, Nhật Bản cũng phải mất 50 năm và tới giờ vẫn đang trong quá trình này.
Cùng học với TL01 về 7 thói quen của người thành đạt, TL02 chắc chắn sẽ có những suy nghĩ sâu hơn, với những trải nghiệm phức tạp của mình. Điều quan trọng nhất anh muốn các em nhớ đó là mọi thứ đều có thể giải quyết được với sự nỗ lực và những hy sinh cần thiết. Hãy xác định cho mình: những điều gì mình có thể hy sinh, và những gì không thể. Với những xác lập đó, các em sẽ SÁNG TẠO được nhiều GIÁ TRỊ BỀN VỮNG nhất đấy.
Còn 2 ngày còn lại, hãy dốc hết sức và làm cho ngày Sơ Kết sắp tới sẽ là ngày tất cả chúng ta tự hào nhé, các em thân yêu ^^!
Lương Dũng Nhân – Nguyễn Hoàng Sơn – Nguyễn Hoàng Hạ
Phản hồi đã đóng.